„Очите се огледало на душата“ – реченица што сме ја слушнале безброј пати. Но, по сите овие години поминати во ординација, сфатив дека очите се многу повеќе од тоа. Тие се огледало на нашето здравје, нашите навики, нашите години и, понекогаш, на товарот што го носиме низ животот.
Секој пациент што влегува во мојата ординација носи своја приказна. Некои доаѓаат затоа што не гледаат добро, други на рутински преглед. Но, уште пред да започнам со прегледот, очите веќе ми кажуваат нешто. Дали се сјајни или уморни? Мирни или вознемирени? Хидрирани или суви? Понекогаш во нив се гледа непроспиена ноќ, долг период на стрес или години во кои човекот повеќе се грижел за сите други отколку за себе.
Откако ќе ја провериме видната острина и очниот притисок, доаѓа моментот што мене секогаш ме фасцинира – погледот кон очното дно.
Тоа е единственото место во човечкото тело каде што можеме директно да ги видиме крвните садови и очниот нерв. Како да се отвора мал прозорец кон целиот организам.
Крвните садови не зборуваат со зборови, но кажуваат многу. Дали крвниот притисок долго време бил висок? Дали шеќерната болест оставила свои траги? Дали циркулацијата е добра? Сето тоа може тивко да се чита од нивниот изглед.
И очниот нерв има своја приказна. Неговата боја, големина и форма ни откриваат дали окото старее здраво или испраќа предупредувачки сигнали кои не смееме да ги игнорираме.
Често ме прашуваат: „Докторке, како знаете?“
Не затоа што очите ги откриваат нашите тајни. Туку затоа што телото никогаш не заборава. Секоја цигара, секој неконтролиран шеќер, секој висок притисок, секоја непроспиена ноќ и секој долг период на стрес оставаат мал потпис. А многу од тие потписи први стануваат видливи токму во окото.
Затоа велам дека очниот преглед никогаш не е само проверка на диоптријата. Тој е разговор со организмот. Разговор во кој очите тивко ни кажуваат како живееме, како старееме и што треба да промениме додека сè уште имаме време.
Како офталмолог, секогаш се трудам да не ги гледам само очите. Го гледам човекот зад нив. Затоа што секој пар очи е единствен. И секој поглед носи приказна што вреди да се слушне.
Очите можеби се огледало на душата. Но, за мене, тие се и најискрениот чувар на нашето здравје.
Ass. Prof. Dr. Biljana Kostovska
Ophthalmosurgeon/ Sistina Ophthalmology, Promedika